Kế toán thời số hóa: Khi con số “lên tiếng” bằng dữ liệu

Trong kỷ nguyên dữ liệu, kế toán không còn chỉ là công việc ghi chép sổ sách hay tuân thủ chuẩn mực. Ngày càng nhiều doanh nghiệp cần đội ngũ kế toán có khả năng làm việc với dữ liệu, hiểu công nghệ và phân tích thông tin để hỗ trợ ra quyết định. Từ nhu cầu đó, các chương trình đào tạo kế toán theo hướng dữ liệu đã ra đời, giúp người học thích nghi với môi trường nghề nghiệp đang thay đổi nhanh chóng.

Trong nhiều năm, kế toán thường được gắn với hình ảnh sổ sách, ghi chép và tuân thủ. Tuy nhiên, khi dữ liệu trở thành “nguồn tài nguyên mới” của nền kinh tế số, vai trò của kế toán cũng thay đổi theo. Doanh nghiệp ngày nay không chỉ cần người ghi nhận số liệu chính xác, mà còn cần người có khả năng đọc hiểu dữ liệu, phân tích xu hướng và chuyển hóa con số thành thông tin phục vụ quản trị.

Vì sao kế toán không còn chỉ là “ghi chép”?

Theo các chuyên gia, doanh nghiệp ngày nay không chỉ cần người ghi chép số liệu chính xác, mà cần những người có khả năng đọc hiểu dữ liệu, phân tích xu hướng và hỗ trợ ra quyết định quản trị. Điều này xuất phát từ thực tế hệ thống kế toán hiện đại ngày càng gắn chặt với phần mềm, cơ sở dữ liệu lớn và các nền tảng số.

Báo cáo tài chính không chỉ để đáp ứng yêu cầu tuân thủ, mà còn trở thành đầu vào quan trọng cho phân tích hiệu quả hoạt động, quản trị rủi ro và hoạch định chiến lược. Khi doanh nghiệp chuyển đổi số, kế toán cũng chuyển vai trò từ “người ghi chép” sang “người cung cấp thông tin quản trị dựa trên dữ liệu”.

Theo TS Hồ Xuân Thủy, Trưởng khoa Kế toán – Kiểm toán Trường Đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM (UEL), từ yêu cầu thực tiễn đó, UEL đã làm mới chương trình đào tạo ngành kế toán với chuyên ngành Kế toán và Phân tích dữ liệu, hướng tới đào tạo ra thế hệ người học vừa làm kế toán vừa làm chủ dữ liệu và công nghệ. “Chương trình đào tạo tại UEL được thiết kế theo định hướng đó, giúp sinh viên hình thành tư duy độc lập, khả năng phân tích và thích nghi với môi trường làm việc đa ngành, số hóa”, bà Thủy cho biết.

Chuyên ngành Kế toán và Phân tích dữ liệu tại UEL đào tạo gì?

Khác với cách đào tạo kế toán truyền thống, chương trình đào tạo Kế toán và Phân tích dữ liệu tại UEL được thiết kế theo định hướng tích hợp nền tảng kế toán với tư duy dữ liệu và công nghệ. Chương trình có tổng cộng 120 tín chỉ, chú trọng năng lực ứng dụng trong môi trường nghề nghiệp số hóa.

Ngay từ những học kỳ đầu, sinh viên được tiếp cận các học phần về hệ thống thông tin và phân tích dữ liệu để hình thành tư duy số hóa, từ đó hiểu cách dữ liệu được tạo ra, quản trị, khai thác và chuyển hóa thành thông tin hữu ích cho quản trị doanh nghiệp.

Nền tảng kế toán vững chắc kết hợp tư duy dữ liệu

Bên cạnh các môn cốt lõi như kế toán tài chính, kế toán quản trị và thuế, sinh viên còn học các nội dung mới mang tính ứng dụng công nghệ cao, giúp con số “kể câu chuyện” của doanh nghiệp bằng dữ liệu. Những nội dung này hỗ trợ người học nhìn thấy mối liên hệ giữa số liệu kế toán với hiệu quả hoạt động, rủi ro tài chính và các quyết định chiến lược.

Nội dung nổi bật: phân tích dữ liệu, AI, blockchain, RPA và bảo mật

• Phân tích dữ liệu chuyên sâu: Rèn kỹ năng sử dụng các công cụ phân tích hiện đại (bao gồm các ngôn ngữ lập trình phổ biến) để xử lý dữ liệu kế toán – kiểm toán, trực quan hóa báo cáo tài chính và từng bước tiếp cận các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
• Kế toán hiện đại và công nghệ: Tiếp cận kế toán quản trị trong kỷ nguyên số, các nguyên tắc đảm bảo an toàn và bảo mật thông tin, đồng thời tìm hiểu các công nghệ đột phá như chuỗi khối (Blockchain) và tự động hóa quy trình (RPA) trong lĩnh vực kế toán.

Chương trình đặc biệt chú trọng vào khả năng ứng dụng, giúp sinh viên phát triển toàn diện năng lực khai thác công nghệ số và phân tích dữ liệu để trả lời các câu hỏi thực tiễn về hiệu quả hoạt động, rủi ro tài chính và hoạch định chiến lược kinh doanh.

Học gì khác so với kế toán truyền thống?

Nếu chương trình kế toán truyền thống thường tập trung vào hệ thống chuẩn mực, nghiệp vụ ghi nhận và lập báo cáo, thì chương trình kế toán theo hướng dữ liệu nhấn mạnh năng lực “làm việc với dữ liệu” trong môi trường số hóa. Người học không chỉ biết ghi nhận đúng, mà còn biết phân tích và diễn giải số liệu để phục vụ quản trị, đánh giá rủi ro và tối ưu vận hành.

Chính sự kết hợp giữa nền tảng kế toán và tư duy dữ liệu giúp sinh viên có lợi thế khi làm việc với phần mềm kế toán, hệ thống ERP, cơ sở dữ liệu và các công cụ phân tích. Đây là nhóm năng lực ngày càng quan trọng trong doanh nghiệp hiện đại.

Cơ hội nghề nghiệp trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp thiếu nhân sự kế toán có khả năng “nói chuyện với dữ liệu”. Sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán và Phân tích dữ liệu của UEL được trang bị chuẩn đầu ra phù hợp để làm việc trong môi trường số hóa và đa lĩnh vực.

Người học có thể đảm nhiệm các vị trí trong doanh nghiệp kiểm toán – tư vấn, tổ chức tài chính – ngân hàng và cơ quan quản lý nhà nước, chẳng hạn như:

• Phân tích dữ liệu kế toán – tài chính.
• Kiểm toán công nghệ thông tin, kiểm toán viên nội bộ.
• Phân tích báo cáo tài chính bền vững.
• Tham gia tư vấn tài chính – kế toán, tư vấn thuế, quản trị và cải tiến quy trình.

Lợi thế học tập tại UEL

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, chương trình nhấn mạnh rèn luyện tư duy phản biện, đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và tinh thần học tập suốt đời. Đây là những yếu tố quan trọng giúp người học làm nghề bền vững trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh và yêu cầu minh bạch ngày càng cao.

Đội ngũ giảng viên gồm nhiều phó giáo sư, tiến sĩ có kinh nghiệm giảng dạy lâu năm, đồng thời chương trình có các liên kết đào tạo quốc tế theo chuẩn ICAEW, ACCA. Đây là nền tảng hỗ trợ sinh viên tiếp cận chuẩn mực nghề nghiệp và môi trường làm việc mang tính quốc tế.

Theo PGS.TS Phạm Quốc Thuần, Trưởng bộ môn Kế toán UEL, kế toán và phân tích dữ liệu không phải là sự “thay áo” cho ngành kế toán, mà là bước tiến tất yếu. Đây được xem là lựa chọn chiến lược cho học sinh THPT và sinh viên mong muốn theo đuổi một hướng đi mới trong lĩnh vực kinh tế, trở thành người giúp các con số “kể câu chuyện” có giá trị cho doanh nghiệp trong nền kinh tế số.

Thông tin tuyển sinh năm 2026

Năm 2026, Trường Đại học Kinh tế – Luật tuyển sinh ngành Kinh tế với 3 chuyên ngành: