Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có sự biến động khác nhau giữa các môn và tổ hợp xét tuyển. Bài viết dưới đây tổng hợp các xu hướng đáng chú ý, phân tích tác động dự kiến đến điểm chuẩn và cung cấp những lưu ý quan trọng dành cho thí sinh trong quá trình đăng ký nguyện vọng.
I. TỔNG QUAN PHỔ ĐIỂM NĂM 2026
Phổ điểm thấp hơn có làm giảm cơ hội trúng tuyển?
Năm 2026, điểm số của phần lớn môn thi thấp hơn năm trước. Tuy nhiên, khi mặt bằng điểm chung giảm, điểm chuẩn của nhiều ngành cũng có thể điều chỉnh tương ứng. Vì vậy, điểm thi tuyệt đối thấp hơn không đồng nghĩa với việc cơ hội trúng tuyển giảm. Yếu tố cần quan tâm là vị trí của thí sinh trong mặt bằng chung: nếu kết quả vẫn thuộc nhóm cao so với các thí sinh cùng năm, cơ hội trúng tuyển vẫn tích cực.
Thực tế theo phân tích, năm nay điểm thi không giảm đều hay tăng đều, mà thay đổi khác nhau tùy tổ hợp, phân hóa thành hai chiều ngược nhau:
| Tổ hợp | Xu hướng | Mức biến động/nhận định |
|---|---|---|
| B00 (Toán – Hóa – Sinh) | Tăng mạnh nhất | Khoảng +1,4 điểm |
| C00 (Văn – Sử – Địa) | Giảm sâu nhất | Gần -2,5 điểm |
| D01 (Toán – Văn – Anh) | Tăng nhẹ | Nhích lên một chút |
| A00 (Toán – Lý – Hóa) | Gần như ổn định | Hầu như giữ nguyên |
| Toán – Lý – Anh | Giảm nhẹ | Thấp hơn một chút |
Một nguyên nhân đáng chú ý của sự thay đổi này là môn Toán. Sau một năm có độ khó cao, đề Toán năm nay “dễ thở” hơn và có khả năng phân loại thí sinh tốt, qua đó góp phần nâng mặt bằng các tổ hợp có môn Toán. Ngược lại, các môn Vật lí, Địa lí và Giáo dục Kinh tế & Pháp luật có độ khó cao hơn, đặc biệt là môn Địa lí, khiến tổ hợp C00 giảm sâu.
Về tác động đến điểm chuẩn, nếu giả định chỉ tiêu và phương thức xét tuyển không đổi, điểm chuẩn theo điểm thi sẽ dịch chuyển cùng chiều với mặt bằng từng tổ hợp: Tổ hợp C00 và các tổ hợp có Lý/Anh nhiều khả năng giảm; các tổ hợp có Toán mạnh như B00, D01 có xu hướng nhích lên; A00 gần như giữ nguyên.
II. XU HƯỚNG ĐIỂM CHUẨN TẠI CÁC TRƯỜNG
Điểm chuẩn được dự báo không giảm mạnh trên diện rộng. Đối với các ngành có mức điểm chuẩn cao, kết quả tuyển sinh chủ yếu chịu tác động từ nhóm thí sinh có thành tích tốt; trong năm nay, nhóm này vẫn chiếm số lượng đáng kể, thể hiện qua số bài thi đạt điểm 10 môn Toán tăng mạnh. Vì vậy, điểm chuẩn của nhóm ngành này có thể chỉ biến động nhẹ tùy tổ hợp: B00 có khả năng tăng, A00 gần như đi ngang, trong khi C00 có thể giảm rõ hơn.
Với các ngành tốp giữa thì nhạy hơn, vì phần lớn môn năm nay điểm thấp hơn. Nhóm này có thể giảm nhẹ ở các tổ hợp xã hội và tổ hợp có tiếng Anh, nhưng vẫn ổn định ở những tổ hợp có Toán.
III. TÁC ĐỘNG ĐẾN ĐIỂM CHUẨN CỦA UEL
Năm 2026, UEL có sự thay đổi căn bản trong phương thức tuyển sinh khi áp dụng một phương thức xét tuyển tổng hợp duy nhất theo thang 100 điểm. Điểm học lực được kết hợp từ ba thành phần gồm kết quả thi Đánh giá năng lực của ĐHQG-HCM, điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học bạ ba năm; đồng thời cộng thêm điểm thưởng chứng chỉ tiếng Anh và điểm ưu tiên.
Do cách tính điểm thay đổi so với các năm trước, thí sinh cần lưu ý hai nội dung sau:
- Thứ nhất: Điểm chuẩn năm nay sẽ công bố theo thang 100, không so sánh trực tiếp được với mức điểm chuẩn thang 30 (THPT) hay điểm chuẩn thang 1200 (ĐGNL) của năm 2025. Việc nói “tăng hay giảm mấy điểm so với năm ngoái” gần như không còn ý nghĩa.
- Thứ hai: Do điểm thi tốt nghiệp chỉ chiếm một phần trong công thức, biến động của phổ điểm thi năm nay sẽ không chuyển thành biến động điểm chuẩn một cách trực tiếp và mạnh như trước.
Mức độ ảnh hưởng của phổ điểm thi phụ thuộc vào hồ sơ của từng nhóm thí sinh. Đối với thí sinh tham gia kỳ thi Đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp chỉ chiếm khoảng 35% nên tác động của phổ điểm thi sẽ thấp hơn. Ngược lại, với thí sinh sử dụng điểm thi tốt nghiệp và học bạ, điểm thi chiếm tỷ trọng lớn hơn nên kết quả xét tuyển sẽ nhạy hơn với xu hướng chung. Theo đó, thí sinh có thế mạnh về Toán có thể có lợi thế, trong khi các tổ hợp thiên về môn xã hội hoặc có môn Giáo dục Kinh tế & Pháp luật có thể chịu nhiều bất lợi hơn.
IV. LƯU Ý VỀ NGUỒN TUYỂN VÀ NGƯỠNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐẦU VÀO
Theo quy chế tuyển sinh mới năm nay, ngoài tổng số nguyện vọng tối đa là 15, thí sinh cần lưu ý:
Nguồn tuyển đại học yêu cầu tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15 điểm trên thang 30. Cụ thể, thí sinh đăng ký xét học bạ, xét tuyển kết hợp hoặc phương thức riêng của từng trường nhưng trong điều kiện dự tuyển có sử dụng tổ hợp điểm từ kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn phải đáp ứng mức tối thiểu 15/30 điểm. Quy định này áp dụng với thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT từ năm 2026 trở đi. Những thí sinh đã tốt nghiệp THPT các năm trước không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định trên.
Cũng theo quy chế, với phương thức xét tuyển bằng học bạ, tổ hợp xét tuyển phải dựa trên điểm trung bình chung kết quả học tập của sáu học kỳ THPT (lớp 10, 11 và 12). Tổ hợp gồm tối thiểu ba môn, trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn, môn này phải chiếm ít nhất 1/3 tổng trọng số tính điểm.
Riêng đối với ngành/chuyên ngành thuộc lĩnh vực Pháp luật: thực hiện theo Quyết định số 678/QĐ-BGDĐT ngày 14/3/2025 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo và ngưỡng đầu vào lĩnh vực Pháp luật năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo đó, người học các chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực Pháp luật phải đáp ứng các yêu cầu sau:
| Điều kiện | Mức yêu cầu |
|---|---|
| Trình độ tốt nghiệp | Đã tốt nghiệp THPT hoặc tương đương |
| Điểm học lực | Tối thiểu 60,00/100 theo thang điểm xét tuyển của Trường |
| Điểm môn trong tổ hợp | Toán hoặc Ngữ văn đạt từ 6,0 điểm trở lên |
| Ngưỡng đầu vào | Không thấp hơn ngưỡng đầu vào lĩnh vực Pháp luật do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định |
V. NHỮNG LƯU Ý KHI ĐĂNG KÝ XÉT TUYỂN
- Không nên chỉ xem xét điểm thi tuyệt đối; thí sinh cần đối chiếu kết quả với mặt bằng chung năm nay để xác định vị trí tương đối của mình.
- Điểm chuẩn các năm trước có thể được sử dụng để tham khảo, nhưng không nên xem là căn cứ duy nhất vì mặt bằng điểm và phương thức tuyển sinh năm 2026 đã có nhiều thay đổi. Trong bối cảnh nhiều trường áp dụng phương thức tổng hợp từ kết quả ĐGNL, điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ và các thành phần khác, thí sinh cần đọc kỹ đề án hoặc thông tin tuyển sinh, đặc biệt là mã trường, mã ngành, phương thức xét tuyển, tổ hợp xét tuyển, tiêu chí phụ, học phí, chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và cơ hội nghề nghiệp.
- Nguyện vọng cần được sắp xếp theo đúng thứ tự ưu tiên, trong đó ngành và trường yêu thích nhất được đặt ở vị trí cao nhất. Đồng thời, thí sinh có thể áp dụng chiến thuật phân tầng để tăng tính hợp lý của danh sách nguyện vọng.
Chiến thuật phân tầng nguyện vọng
| Nhóm nguyện vọng | Cách lựa chọn |
|---|---|
| Nhóm “ước mơ” | Các ngành, trường được ưu tiên cao nhưng điểm chuẩn các năm trước có thể nhỉnh hơn năng lực hiện tại của thí sinh. |
| Nhóm “phù hợp” | Các ngành, trường có điểm chuẩn tương đối sát với năng lực, tổ hợp xét tuyển và hồ sơ của thí sinh. |
| Nhóm “an toàn” | Các lựa chọn có xác suất trúng tuyển cao hơn, nhưng vẫn phải là ngành học mà thí sinh có thể theo học lâu dài, không nên chọn chỉ để chống trượt. |
Lưu ý thêm: Thí sinh đăng ký vào hệ quân sự của các trường quân đội phải đăng ký xét tuyển nguyện vọng 1 vào trường đã nộp hồ sơ sơ tuyển. Trong thời gian Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép điều chỉnh nguyện vọng trên hệ thống, thí sinh có thể sửa nguyện vọng 1 thành trường quân đội khác so với lúc sơ tuyển nhưng phải cùng trong một nhóm. Thí sinh đăng ký ngành sư phạm bắt buộc phải đặt ngành ở 1 trong 5 nguyện vọng đầu tiên (từ NV1 đến NV5).
- Thí sinh không nên lựa chọn trường chỉ dựa trên thương hiệu, mà cần cân nhắc ngành học theo năng lực, sở thích, điều kiện gia đình và xu hướng nghề nghiệp. Một ngành học phù hợp tại một trường vừa sức có thể mang lại hiệu quả tốt hơn so với việc theo học một ngành không phù hợp chỉ vì danh tiếng của trường.
- Ngoài ra, cần chú ý: Theo kế hoạch tuyển sinh năm 2026, giai đoạn tập dượt đăng ký nguyện vọng diễn ra từ 17/6 đến 21/6/2026; dữ liệu đăng ký thử sẽ bị xóa và không dùng để xét tuyển chính thức. Thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng chính thức từ 2/7 đến 17h ngày 14/7/2026, nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến từ 15/7 đến 17h ngày 21/7/2026.
