Thi trắc nghiệm: học tài thi phận?

Thay đổi quan trọng đối với việc ra đề trắc nghiệm trong kỳ thi THPT quốc gia 2017 là trong một phòng thi, mỗi thí sinh sẽ có một đề thi hoàn toàn khác nhau với độ khó tương đương. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng mỗi đề thi có độ khó tương đương chỉ là lý thuyết.


Ảnh nguồn: Internet

Trưởng phòng Khảo thí một sở GD-ĐT phía bắc nhấn mạnh: “Mong muốn chủ quan là thiết kế được tất cả các đề thi có độ khó dễ giống nhau nhưng kiến thức khó dễ thì không thể nào tuyệt đối hóa được việc đó”. 

GS Hà Huy Bằng, Khoa Vật lý Trường ĐH Khoa học tự nhiên Hà Nội, nêu quan điểm: “Có những tiêu chí nào để cho rằng 2 đề thi, hoặc 2 bài tập, có độ khó ngang nhau? Câu trả lời là không. Vì thế nếu mỗi thí sinh một đề thì khó mà đảm bảo sự công bằng cho tất cả các em. Theo GS Bằng, 2 người bắt được 2 câu hỏi khác nhau thì việc đánh giá tự nhiên nó sẽ khác, lúc đó sẽ là lúc sự may rủi được can thiệp vào việc đánh giá. GS Hà Huy Bằng nêu ví dụ cụ thể: "Phải cả hai thí sinh cùng làm một câu, hoặc một đề, thì mới có thể so sánh được ai hơn ai (theo mục tiêu mà người ra đề muốn so sánh). Giờ đề thi khác nhau, lại bảo nó như nhau, là rất khó. Với môn sử chẳng hạn, một câu hỏi về thời Lê, một câu hỏi về thời Nguyễn, từ góc độ của người dạy học thì thấy đó là hai câu hỏi từa tựa nhau, nhưng với cùng một thí sinh gặp câu này có thể được 10, gặp câu kia có thể chỉ được 0 điểm, thế thì làm sao nói được đó là hai câu có mức độ khó tương đương để đánh giá hai thí sinh khác nhau? Như vậy, không có một lý thuyết nào đưa ra được các tiêu chí để đánh giá hai câu hỏi là có cùng một độ khó như nhau. Với một tổ hợp câu thì càng phức tạp nữa".


Ảnh nguồn: Internet

Theo GS Lâm Quang Thiệp, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH - Bộ GD-ĐT, về thuật ngữ khoa học, không nói đề thi có độ khó tương đương mà là câu hỏi có độ khó tương đương. Việc tạo các đề có hàm thông tin trùng nhau là rất khó, đòi hỏi phải có ngân hàng câu hỏi rất lớn. Bộ GD-ĐT có tạo được ngân hàng câu hỏi đủ lớn để tạo ra rất nhiều đề có hàm thông tin trùng nhau hay không? Nhưng không thể tính toán máy móc rằng cần 24 đề, mỗi đề có 50 câu hỏi, nên chỉ cần 1.200 câu hỏi là đủ. Theo GS Thiệp, ai làm đề cũng phải làm ma trận rồi từ đó xây dựng đề thi. Nhưng ma trận chỉ giúp người làm đề đảm bảo được nội dung của câu hỏi theo mục tiêu mong muốn chứ không đảm bảo được các tham số, trong đó có độ khó của câu hỏi cũng như những đề thi có hàm lượng thông tin bằng nhau.



Ảnh nguồn: Internet

Theo GS Hà Huy Bằng, Bộ GD-ĐT chỉ cần ra một đề, rồi đảo câu, tráo đáp án, thì không ai tranh cãi về độ khó tương đương. Còn đã là 2 đề với nội dung câu hỏi khác nhau thì khó nói 2 đề đó có độ khó như nhau được.

Cùng quan điểm, GS Lâm Quang Thiệp cũng đặt câu hỏi: "Tại sao lại phải mỗi thí sinh một đề? Cứ làm đơn giản như trước kia, tức chỉ cần làm một đề thôi. Trước kia từ một đề đảo câu, đảo phương án thành 6 đề tương đương, thực chất là một đề và Bộ GD-ĐT chỉ cần công bố một đề. Giờ họ chỉ cần đảo câu, đảo phương án thành 24 đề tương đương, và bản chất vẫn chỉ là một đề. Như vậy thí sinh sẽ yên tâm hơn, vì tất cả các em chỉ làm cùng một đề".

Lý giải để tránh thí sinh quay cóp bài, GS Lâm Quang Thiệp khẳng định: “Nếu việc coi thi thực hiện đúng quy chế thì cách làm trên cũng đã chắc chắn thí sinh không quay cóp được. Còn nếu gian lận có tổ chức, có sự móc ngoặc giữa thí sinh và người coi thi, thì dẫu một phòng thi có đến 24 đề cũng chẳng để làm gì", GS Thiệp nói.


Nguồn: Báo Thanh Niên